Asal Oesoel

De Indische Navorscher Online

Pagina 2 of 39

Engelsen en Schotten op Java. De familie Cookson

R.G. de Neve

Download de pdf van dit artikel hier.

Britse invasie van Java. Verovering van zes Franse oorlogsschepen door Britse sloepen onder leiding van Captain Maunsell, 31 juli 1811 bij de monding van de Indromayo. William John Huggins (detail).

Inleiding

In de hoogtijdagen van het koloniale tijdperk (negentiende eeuw) was de lijn Brits-Indië – Nederlandsch-Indië kort. Voor verschillende families met roots in Engeland en Schotland vormde zij namelijk het laatste deel van de weg die hen naar Java voerde. Met name de Engelse veroveringen in het voormalige octrooigebied van de V.O.C. zorgden vanaf 1811 voor een nieuwe toestroom van Britten. Velen van hen bleven, ook nadat het Nederlandse gezag over Java en de andere eilanden van de Maleise archipel in 1816 was hersteld. Zij trouwden, kregen kinderen en werden zo de stichters van de Nederlandsch-Indische tak van hun familie. William Young bijvoorbeeld, arriveerde in 1812 op Java, waar hij ambtenaar werd in dienst van het Britse gouvernement. Hij was geboren in Bengalen in 1787 en kreeg in Nederlandsch-Indië een uitgebreid nageslacht.[i]

Sir Stamford Raffles (1781-1826), luitenant-gouverneur van Java (1811-1816) en gouverneur-generaal van Benkoelen (1817-1822).

Ook John Hunt was geboren in Brits-Indië (datum onbekend), kwam in 1812 naar Batavia en mocht zich op Java verheugen in nageslacht dat zijn naam droeg.[ii] Tijdens het Britse bestuur was hij ambtenaar. Na het herstel van het Nederlandse gezag over de archipel in 1816 vinden we hem te Soerabaja als firmant van het handelshuis Hunt & Abbot en later van Hunt & Spencer. Hij was een van de vele Engelsen en Schotten die in de handel actief waren. In de Almanak van Nederlandsch-Indië voor 1817 bijvoorbeeld, treffen we verscheidene firma’s van onmiskenbare Britse signatuur. Ainslie, Addison & Co., Deans, Scott & Co., Jessen, Trail & Co., Ritter & Co., Skelton & Co. en Miln te Batavia; Chapman, Rutter & Co., Deans, Scott & Co., Francis Cookson te Semarang; en Stone, Poulter & M. von Franquemont te Soerabaja.

Meer lezen

29 mei 2017 van 15:45 tot 16:45 Je Indische Stamboom – Tong Tong Fair

Hoe doe je onderzoek naar je Indische of Molukse roots als je ouders en grootouders maar weinig over hun familiegeschiedenis vertellen of inmiddels zijn overleden?

Een grote waringin in Sorogedong. Museum van Volkenkunde, 1885-1920.

Conrad Gietman van het CBG laat aan de hand van de website CBG.nl zien hoe je het beste te werk kunt gaan. De website is onlangs helemaal vernieuwd en bevat nu ook speciale pagina’s voor Indisch onderzoek. Tijdens de presentatie komen allerlei bronnen en onderzoeksmogelijkheden aan bod. Het goede nieuws: er is vaak veel meer te vinden dan je vooraf denkt!

De presentatie vindt plaats op maandagmiddag 29 mei 2017 in het Tong Tong Theater, meer informatie over de Tong Tong Fair en entreekaarten is te vinden op de website van de Tong Tong Fair.

De redactie van De Indische Navorser zal ook aanwezig zijn om eventuele vragen te beantwoorden en inzage te geven in het door het CBG uitgegeven boek Asal Oesoel, dat speciaal op Indisch onderzoek is gericht.

Franstalige familienamen in Nederlandsch-Indië III

De families Buisson de Saint Rémy, Descelles en Saint Pourçain

R.G. de Neve

Download de pdf van dit artikel hier.

Huis op Rijswijk, Batavia, door de Franse schilder Ernest Alfred Hardouin, 1835 – 1845. Rijksmuseum, Amsterdam.

Inleiding

In deze aflevering staan drie kleine families centraal, die samen niet meer dan acht gezinnen telden. De stamvader van de Indische familie Buisson de Saint Rémy, Jean, kwam uit Arles in het zuiden van Frankrijk en vertrok in 1821 als militair naar Nederlandsch-Indië. Daar aangekomen ging hij al vrij snel over in civiele dienst, waarna hij zich – naar uiteindelijk bleek – definitief op Banka vestigde. Na daar ondermeer ontvanger van de inkomende en uitgaande rechten te zijn geweest, werkte hij bij de tinmijnen op het eiland. Over zijn directe nakomelingen, verdeeld over zijn eigen gezin en de gezinnen van zijn beide zoons valt verder niet zo veel bijzonders te melden.

Een aandacht trekkend berichtje betrof zijn kleindochter Emelia Josephina (1879-1956) in De Preangerbode van 15 augustus 1898, waarin zij werd afgeschilderd als een gemankeerd goochelaarster en voordrachtskunstenares, die van haar voorstelling ‘een ware janboel’ maakte. Met zijn kleinkinderen stierf de familie in Nederlandsch-Indië uit. Zijn nazaten leven alleen nog voort in de vrouwelijke lijn en stammen uit de huwelijken van zijn dochter Emilie (1848-1935; mevrouw Gonsalves) en kleindochter Charlotte Louise (1880-1965; mevrouw Rhemrev). In Nederlandsch-Indië leefden ook personen met de familienaam Buisson of Du Buisson. Of er met hen een familierelatie bestond, verdient nader onderzoek.

De Indische familie Descelles stamde af van de broers Louis (1814-1848) en Charles (1815-1864) Descelles. Zij werden geboren op het île de France (Maurutius). Beiden traden in Nederlandse krijgsdienst en belandden zo in Nederlandsch-Indië, waar zij in hetzelfde legeronderdeel dienden. Het militaire bestaan hielden zij echter al snel voor gezien, waarna zij actief werden in de koffiecultuur. De familie Descelles bestond slechts uit de gezinnen van de beide broers. Hun dochters – mevrouwen Suermondt, Wetselaar, Mehlbaum en Stuart – trouwden, zoals dat heette, netjes.

Schoonzoons Pieter Suermondt (1848-1895) en Jules Mehlbaum (1860-1938) waren actief als respectievelijk administrateur in de koffiecultuur en employé van de firma Mac Neill & Co. Schoonzoon Willem Paulus Wetselaar (1849-1917) bracht het tot lid van het Hoog Militair Gerechtshof van Nederlandsch-Indië, terwijl schoonzoon Hermanus Nicolaas Stuart (1855-1917) tolk voor de Chinese taal was en zich als zodanig bezig hield met ‘Chinese zaken’. Een eventuele benoeming tot Nederlands consul te Shanghai liet hij echter graag aan zich voorbij gaan.

Of de familie Descelles verwant was aan de eveneens in Nederlandsch-Indië voorkomende families Des Celles en Davidson des Celles, is vooralsnog niet onderzocht. Eerstgenoemde familie verbleef vooral in het gouvernement Sumatra’s Westkust. Centrale figuur in deze familie lijkt Gustaaf Adolf des Celles, die op 20 april 1872 te Padang in het huwelijk trad met Antoinette Jeannette Philippine Peeters.

Waar de Indische familie Saint Pourçain vandaan kwam en sinds wanneer zij in Azië verbleef, is niet duidelijk geworden. De eerste personen met de naam Saint Pourçain in Azië waren waarschijnlijk dienaren van de Engelse of Franse Oost-Indische compagnie. Over de eerste generaties in Nederlandsch-Indië is daarentegen wel het nodige bekend. Dit danken we vooral aan de publicatie van B.J. van Es te Breda, getiteld ‘The families Alexander, Aronds and Londt living in Padang in the 19th century’ (2014). Deze als pdf-bestand te downloaden publicatie steunt in belangrijke mate op onderzoek in de registers van de burgerlijke stand van Padang, die door de Church of Jesus Christ of the Latter Day Saints zijn verfilmd. Van deze publicatie is dankbaar gebruikt voor het samenstellen van de genealogie van deze familie.[i]

Bennet Saint Pourçain, de Indische stamvader van de familie Saint Pourçain kreeg voor zover bekend twee zoons, waarvan de jongste zoon alleen een zeer jong overleden zoontje had. De oudste van de twee had een zoon, met wiens kinderen de familie uitstierf. Ook hier hebben we dus te maken met een familie, die slechts enkele gezinnen telde en nauwelijks sporen in het Indische genealogische landschap heeft getrokken. Zij valt verder vooral op door haar bijzondere naam, die verwijst naar de zesde-eeuwse monnik Pourçain. Deze monnik werd door de paus heilig verklaard, vanwege zijn moedige verzet tegen een zoon van de Frankische koning Clovis die in het tweede kwart van genoemde eeuw al plunderend door het land trok. Naast de familie Saint Pourçain zijn er nog enkele andere Indische families met een soortgelijke familienaam, bijvoorbeeld Ballet de Saint Simon, Buisson de Saint Rémy, de Charon de Saint Germain, de Saint Genis, de Saint Simon en Saint Yves.

Onder de aangehuwde leden van de familie Saint Pourçain valt de naam Anthonijsz op. Een bekende naam voor degenen die enigszins thuis zijn in het Indische familieonderzoek. Het zou mooi zijn als er van deze uitgebreide Indische familie nog eens een goed onderbouwde genealogie zou kunnen worden gepubliceerd.

Meer lezen

Pagina 2 of 39

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén