Asal Oesoel

De Indische Navorscher Online

Tag: java (Pagina 1 van 2)

Nazaten van Napoléon in Nederlandsch-Indië.

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN OF OM EERDERE REACTIES TE LEZEN <

Werkelijkheid of hoax?

In De Indische Navorscher 1989 behandelde D. van Duijn de nakomelingen van Emanuel Maximilian von Stracka en Carolina Magdalena Deux. Aangezien Von Stracka volgens zeggen een bastaard was van een vorstin van Thurn und Taxis, geboren hertogin van Mecklenburg, konden zijn in Nederlandsch-Indië levende nazaten het hoogadellijke bloed in hun aderen voelen kloppen. Dat zij echter ook van Napoléon Bonaparte zouden afstammen, is een gedachte die zo onwaarschijnlijk is, dat die niet bij hen zal opkomen.

Toch circuleert op internet het verhaal dat de vader van mevrouw Von Stracka, François Tobias Deux, een bastaard van de keizer der Fransen was (zie bijvoorbeeld: www.henningerweb.nl/ome-napoleon.html; www.de-paula-lopes.nl, onder Family Saga I klikken op Napoleon Buonaparta). Hij zou door diens vrouw Joséphine de Beauharnais als bedreiging zijn gezien voor de zoon van haar dochter Hortense (later keizer Napoléon III). Via allerlei intriges zou zij uiteindelijk voor elkaar hebben gekregen dat Napoléon zijn bastaardzoon naar Nederlandsch-Indië stuurde om hem daar te laten kronen tot ….. jawel, ‘koning van Oost-Indië’!

Op Java aangekomen, kwam, zo wil het verhaal, de toen achtjarige knaap in huis bij de familie Dezentjé, trouwde later een dochter van die familie, kreeg met haar twee dochters, waaronder mevrouw Von Stracka, en werd kind aan huis bij de soesoehoenan van Soerakarta. Archiefbronnen die zouden kunnen aantonen dat van dit mooie afstammingsverhaal iets klopt, ontbreken tot nu toe.

Het afstammingsverhaal op de website van Robert van Braam.

Het afstammingsverhaal op de website van Robert van Braam.

Had Napoléon dan geen onwettige kinderen? Het antwoord op deze vraag luidt dat hij die wel had. Vast staat namelijk dat Napoléon bij verschillende moeders twee buitenechtelijke zoons verwekte, te weten Charles Léon Denuelle (Charles comte Léon) (1806-1881) en Alexandre Florian Joseph comte Walewski (1810-1868). Wie meer over hen wil weten, leze de publicatie van Joseph Valynseele, getiteld La descendance naturelle de Napoléon Ier. Le comte Léon. Le comte Walewski (Parijs 1964). Daarnaast werd van nog meer personen beweerd dat zij aan Napoléons zaad ontsproten zouden zijn, maar geen van die verhalen berust op betrouwbare bronnen. En dit geldt ook voor het afstammingsverhaal van de familie Deux. Tot het tegendeel is bewezen, is hier mijns inziens dus sprake van een hoax of om in meer Indische sferen te blijven van een, zoals ik het zou willen noemen, sambalgorengpedisverhaal.

Voor degenen die langs wetenschappelijke weg willen aantonen dat de Indische familie Deux en haar verwanten wel degelijk van Napoléon afstammen, volgt hieronder diens DNA-profiel, zoals gepubliceerd op de website ‘The Napoleon DNA Project’.

Bron: https://www.igenea.com/en/napoleon

Bron: https://www.igenea.com/en/napoleon

Napoléon Bonaparte

Napoléon Bonaparte

Comte Walewski

Comte Walewski

Leon Denuelle

Leon Denuelle

François Tobias Deux

François Tobias Deux

De foto van het portret van de streng kijkende man met de vele onderscheidingen op de borst is te vinden op de website van Marnix Alexander de Paula Lopes (www.de-paula-lopes.nl/index2.php). Degene die de foto plaatste, vermeldde als naam van de geportretteerde François Tobias Deux. Op genoemde website vindt men geen nadere informatie over dit portret, zoals maker, datering, herkomst en huidige vindplaats. Evenmin werd informatie gegeven over de onderscheidingen die de geportretteerde draagt. In dit verband moet worden vermeld dat François Tobias Deux bij mijn weten nimmer gedecoreerd werd. Men kan zich dus afvragen of dit portret wel François Tobias Deux voorstelt. Een andere vraag is of dit misschien het portret van François Tobias Deux is, waarover ‘Irene van Kuyk/Hanssens/Deux’ op 1 februari 2008 op het stamboomforum schreef dat zij daarvan een foto bezit (https://www.stamboomforum.nl/subfora/127/2/472/0/deux_francois_tobias_voorm_nederlands_indi_18e_19e_eeuw). Het uniform dat de geportretteerde draagt, ken ik overigens niet als een ambtskostuum dat op Java werd gedragen. Het lijkt veel weg te hebben van een goud- of zilver gegalonneerd galauniform. Wellicht dat een van de lezers hierover meer kan zeggen.

Klik hier voor de tot dusver bekende feiten met betrekking tot de afstamming van de familie Deux, die een geheel ander licht op de vermeende keizerlijke afstamming werpen.

Door: Roel de Neve

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN OF OM EERDERE REACTIES TE LEZEN <

De Indische roots van actrice Ellen Vogel

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN <
Ellen Vogel (links) als Ina d’Herbourg-Dercksz in de tv-serie ‘Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan...,’ gebaseerd op de gelijknamige roman van Louis Couperus (foto: www.anp-archief.nl).

Ellen Vogel (links) als Ina d’Herbourg-Dercksz in de tv-serie ‘Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan…,’ gebaseerd op de gelijknamige roman van Louis Couperus (foto: www.anp-archief.nl).

Een koningin is overleden, een koningin van het Nederlandse toneel wel te verstaan. Op woensdag 5 augustus j.l. eindigde het leven van actrice Ellen Vogel. Zij werd 93 jaar oud. Bij jonge mensen vermoedelijk weinig bekend, maar onder babyboomers des te meer. Ellen Marie Elize Anthing Vogel werd op 26 januari 1922 in Den Haag geboren. Haar ouders waren voordrachtskunstenaar Albert (voluit Louis Albert Anthing) Vogel en voordrachtskunstenares Ellen Buwalda (artiestennaam Ellen Vareno). Haar vader kreeg bij Koninklijk Besluit van 18 febr. 1933 toestemming zijn geslachtsnaam te veranderen van Vogel in Anthing Vogel. Haar moeder werd in Semarang geboren. Via haar was Ellen Vogel dus met Nederlandsch-Indië verbonden.

Ellen Vogel was zowel aan vaders-, als moederszijde, zoals dat heet, van goeden huize. De Vogels waren een echte officiersfamilie. Ellens vader, grootvader, overgrootvader, de vier broers van haar vader en de broer van haar grootvader kozen allen voor het leger. Ellens vader hield het militaire bestaan echter al vrij snel voor gezien. In 1906 werd de jonge eerste luitenant full time artiest.

Ellens moeder behoorde tot de bekende Hilversumse familie Buwalda. De Buwalda’s kwamen oorspronkelijk uit Friesland. Hun meest prominente vertegenwoordigers in het Hilversumse waren Reindert Buwalda (Pingjum 1785-Hilversum 1855) en diens zoon Ane Reindert Buwalda (Harlingen 1813-Hilversum 1891). Zij waren respectievelijk de grootvader en vader van Pieter Buwalda, de vader van Ellen Vogel.

De naam Buwalda was in Hilversum verbonden met het logement Hof van Holland, waarvan de familie eigenaar was, en de diligencediensten die door de firma Buwalda & Co. werden geëxploiteerd. De gele diligencewagens van Buwalda reden met het Hof van Holland als thuisbasis op Amsterdam (sinds 1837) en Utrecht (sinds 1847). Later ook op Loosdrecht, ’s‑Graveland, Laren en Vreeland. Met de komst van de spoorwegen, was het echter met de diligence gedaan. Buwalda doekte zijn firma in 1876 op.

Pieter Buwalda ging op zestienjarige leeftijd naar Nederlandsch-Indië, waar hij actief werd in de houthandel. Enige tijd na zijn aankomst op Java werd hij administrateur van de houtaankap-onderneming Seprèh. Deze onderneming lag in het regentschap Grobogan (residentie Semarang) op midden-Java. Eigenaar was G.H.C. van Zijll de Jong, een oom van zijn toekomstige echtgenote. Later werd hij eigen baas en handelde in hout onder de firma P. Buwalda & Co, gevestigd te Semarang. Per 1 januari 1894 werden de ongeveer 20 door P. Buwalda & Co. geëxploiteerde gouvernements djatibossen op Java tegen balanswaarde plus 300.000 gulden overgenomen door de Javasche Bosch-Exploitatie Maatschappij voorheen P. Buwalda Co. Deze in juni 1894 opgerichte naamloze vennootschap stond onder leiding van A.G. van Lennep en H.A.W. van den Wall Bake en had haar hoofdzetel in Amsterdam. Pieter Buwalda nam met 350.000 gulden deel in het maatschappelijke kapitaal. Daarnaast verplichtte hij zich nog minimaal drie jaar leiding te geven aan de zaken in Nederlandsch-Indië en ‘nimmer bij andere bosch-exploitatiën geïnteresseerd te zijn, noch voor eigen rekening, noch voor die van derden’ (Bataviaasch Nieuwsblad van 11 aug. 1894).

Behalve in de houthandel was Pieter Buwalda ook actief als in de cultures. Zo was hij eigenaar van de koffie- en kapokonderneming Mento-Toelakan in het regentschap Soekoardjo (residentie Soerakarta) en eigenaar-administrateur van de indigo- en tabakonderneming Bendoengan-Ngreden in het regentschap Klaten (Residentie Soerakarta) en commissaris bij enkele op Java gevestigde cultuurmaatschappijen (zie hiervoor de regeringsalmanakken van Nederlandsch-Indië). In latere jaren handelde hij ook weer onder de naam P. Buwalda & Co., een handelsfirma gevestigd te ’s‑Gravenhage. In de adresboeken van Nederlandsch-Indië voor 1905-1908 werd hij vermeld als chef van die firma, wonende te Semarang. Hij schijnt daarvan overigens de enige vennoot te zijn geweest, althans dat was hij toen hij in 1909 directeur werd van de dat jaar opgerichte Javasche Gas-Maatschappij (Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië van 5 mei 1909). Hij keerde vermoedelijk omstreeks 1912-1913 definitief naar Nederland terug, waar hij zich vestigde op het in Ugchelen (gemeente Apeldoorn) gelegen landgoed Eljozamy, genoemd naar zijn dochters Ellen, Jo, Elza, Emmy.

Ellen Vogel was niet alleen aan het toneel verbonden, maar speelde ook in diverse films en tv-series. Haar actieve periode als actrice duurde maar liefst 68 jaar (1945-2013). Haar voorlaatste rol was die van de oude Juliana in de tv-series ‘Bernhard, schavuit van Oranje’ (2009) en ‘Beatrix, Oranje onder vuur’ (2012). Haar enige ‘Indische’ rol speelde zij in de tv-serie ‘Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan…’ (1975-1976). Deze serie was gebaseerd op de gelijknamige roman van Louis Couperus over een Haagse familie met een Indisch verleden.

Wie meer wil weten over Ellen Vogels Indische afkomst:

De Indische afstamming van Ellen Vogel (.pdf)

Door: Roel de Neve

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN <

Geleerde lessen

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN <

Ik denk dat iedereen hier wel mee te maken heeft (gehad) wanneer hij/zij in het buitenland is voor (genealogisch) onderzoek. Of het nu gaat om archiefonderzoek of veldonderzoek; het niet of beperkt kunnen spreken van een taal kan voor behoorlijk wat vertraging zorgen én een goede voorbereiding is onontbeerlijk.

December 2014 zat ik volkomen onvoorbereid (én onverwacht) in het vliegtuig naar Indonesië met enkele woordjes Bahasa Indonesia in mijn vocabulaire (na een maandje halfslachtig een zelfcursus te hebben gevolgd). Ik wist niet waar ik aan begon. Een vakantie of alvast een begin maken met het onderzoek naar mijn familiegeschiedenis via de lijn van mijn opa?

Tana Toraja © Liselore Rugebregt

Tana Toraja © Liselore Rugebregt

Ach, jullie kunnen het natuurlijk al raden. Van dat onderzoek kwam niets terecht. In een onmenselijk tempo reisde ik met een goede vriendin van de ene kant naar de andere kant van Java, moest en zou ik naar Tana Toraja – waar de roots van mijn oma liggen – en bleef er nog een weekje over om bij te komen op Bali.

Ergens in Tana Toraja is er nog wel een poging gewaagd om op zoek te gaan naar oude familiegraven, om bij thuiskomst erachter te komen dat de moeder van oma in Makasser begraven is. Nou ja, dat gebeurt! En was deze reis naar mijn ‘roots’ dan helemaal niet nuttig geweest? Nou nee.

Ook al ben ik er niet aan toegekomen om archieven in te duiken, geboortehuizen en -gronden te vinden, graven op de foto te zetten en wat nog meer, het heeft mij alleen maar nieuwsgieriger gemaakt. Wanneer ik weer naar Indonesië ga, dan zal dit niet alleen in het teken van vakantie staan, maar ook genealogie.

Tana Toraja © Liselore Rugebregt

Tana Toraja © Liselore Rugebregt

Overigens zal ik mij voor de volgende keer wel braaf aan de 7 pijlers, zoals opgesteld door het CBG, houden:

  1. Bereid je genealogisch onderzoek goed voor.
  2. Ga kritisch om met je bronnen van informatie.
  3. Verantwoord de bron van je informatie.
  4. Bouw een solide bewijsvoering op.
  5. Respecteer privacy en persoonlijke levenssfeer.
  6. Respecteer het auteursrecht.
  7. Deel het resultaat van je genealogisch onderzoek.

Wordt vervolgd

Door: Liselore Rugebregt

> KLIK OP DE TITEL VAN DIT ARTIKEL OM EEN REACTIE ACHTER TE LATEN <

Pagina 1 of 2

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén